Historia oddziału

„Tradycja    jest Twoją  godnością,  Twoją  dumą,  Twoim  szlachectwem  ”
Władysław  Orkan


Związek  Podhalan  należy  do  najstarszych  stowarzyszeń  regionalnych  w  Polsce. Jego historia    związana  jest z  miastem  Nowy  Targ, które  w   XX  wieku  było ważnym  ośrodkiem podhalańskiego  ruchu  regionalnego, nadal  na  tym  polu  odgrywa  ważną  rolę. W  Nowym  Targu  odbyły  się  znaczące  dla regionu Podhala  tzw.  Zjazdy Podhalan:  II w 1912,  IV w 1919, V w 1921,  XI  w 1927,  XIV w 1930,  XVIII w 1934. W drugim  dniu IV Zjazdu  Podhalan, 11 sierpnia 1919 roku w  Nowym  Targu  powołano  do  życia  Związek  Podhalan, którego prezesem  został  Jakub  Zachemski.{Wówczas  nazywał  się przewodniczącym, aż do  XVIII Zjazdu  Podhalan}.Podobnie  jak  poprzednie  Zjazdy  Podhalan  i powoływane  na  nich Komitety Wykonawcze  uchwał zjazdowych,( zanim powstał Związek  Podhalan już  w  wolnej Polsce), Związek Podhalan  pełnił  role opiniotwórczą  i  inicjatywną  w  całym podhalańskim  regionie. Wymieńmy  chociaż  kilka  zrealizowanych  inicjatyw: Seminarium  Nauczycielskie i  Wysokogórska  Szkoła  Rolnicza  w  Nowym Targu, Spółdzielnia  Mleczarska  w  Szaflarach, droga z Łapsz  Niżnych przez  Trybsz  do miejscowości Groń, liczne  Kasy  Stefczyka ,wiele  wiejskich  bibliotek,  kilka  domów  ludowych. Przez  cały okres  II Rzeczypospolitej  Związek  realizował  postanowienia statutu, w  którym jest  między  innymi  troska  o  kulturalny  i  gospodarczy  rozwój  Podhala.

Nowotarskie  Ognisko  Związku  Podhalan  powstało  12  lutego  1921 roku z  inicjatywy  prezesa  Jakuba  Zachemskiego. Jego  prezesem  został  doktor  praw  Zygmunt  Wasiewicz.  Statut Związku  Podhalan  pozwalał  na  powoływanie  ognisk  terenowych.  Pierwsze  takie  ognisko  powstało  w Nowym Targu. Na  początku  miało  pomóc  w  organizacji  V  Zjazdu  Podhalan.

Dynamiczną  pracę  Związku  Podhalan przerwała  II  wojna  światowa. Na  czas  okupacji  Związek  zawiesił  swoją  działalność.

Po wojnie, w 1945 roku  prezes Jakub  Zachemski  próbował  wznowić działalność  Związku Podhalan. Niestety  władze  PRL  wrogo były  nastawione  do  tej działalności, (inwigilacje. przesłuchania, aresztowania  działaczy  przez UB) , dlatego  w  dniu 31 grudnia  1945r. Związek  Podhalan rozwiązał  się. Wznowił  działalność dopiero  po przewrocie październikowym w 1957r. - również  nie bez trudności. Nowotarskie  ognisko  reaktywowało  się  6 listopada  1960r.-teraz  jako  oddział, którego  prezesem  został Franciszek Polaczyk. Niestety  praktycznej  działalności  nie wznowiono, prawdopodobnie  wskutek  zastraszania  prezesa  przez UB. Dopiero  wskutek  inicjatywy Józefa  Staszla  w 1962r. zwołano  Walne  Zebranie  członków, na  którym wybrano  nowy  Zarząd  a prezesem  został  Józef  Staszel. Od  tej  pory aż  do  dzisiaj,  czyli do 2012  roku  Nowotarski  Oddział  ZP jest  jednym  z  najaktywniejszych, a  funkcje  prezesa  sprawowali  kolejno Andrzej  Kudasik, Stanisław Szewczyk, Józef Różański, Jan  Zązel,  Wanda Szado-Kudasik, Maria  Staszel, Alojzy  Lichosyt, a  obecnie  Wojciech Groń..Od  roku  1999 statut  nie  pozwala tej samej  osobie sprawować kolejno funkcji  prezesa  więcej  niż  dwie  kadencje.  
Szczególnie  starannie  Oddział  przygotowywał  się  do obchodów 80  rocznicy powstania  Oddziału , która  przypadła  w  2001 roku. Rodzina regionalistów nowotarskich  zapragnęła  mieć  swój  dom. Ówczesny  prezes Maria  Staszel  wraz  z  Zarządem  rozpoczęli  starania  w  Urzędzie  Miasta o  przekazanie  w  Miejskim  Domu  Kultury  nieodpłatnie na  99 lat jednego  z  większych pomieszczeń. Szczęśliwie  plan spodobał  się burmistrzowi   Markowi  Fryźlewiczowi i  jego  zastępcy  Eugeniuszowi  Zajączkowskiemu. Wystrojem  wnętrza  zajęli  się członkowie  Związku  Podhalan. Stolarkę  pięknie  i  gustownie wykonał  Józef  Babicz  z  Wróblówki.  Przyznać  trzeba że  w  prace  włączyli  się  niemal  wszyscy  członkowie, w  miarę  swoich  możliwości, ale  wyróżnić  należy Tadeusza  Jędrysko, Celinę  Cisoń,  Piotra  Pawlikowskiego, a szczególnie  Alojzego  Lichosyta.

Nowotarski Oddział był również bardzo zaangażowany w organizację 44 Nadzwyczajnego Zjazdu Związku Podhalan w Jubileusz 105-lecia Ruchu Góralskiego i 90-lecia powstania Związku Podhalan,  którego trzeci  dzień odbył się właśnie w Nowym Targu. To wtedy – 8 listopada 2009 na zaproszenie Zarządu Głównego gościł w Nowym Targu prezydent Lech Kaczyński.

W  dniu 5 czerwca  2011 roku  Oddział świętował  jubileusz  90- lecia powstania . Uroczystość  rozpoczęła  się  Mszą Św. w kościele p.w.  Najświętszego Serca Pana Jezusa , podczas  której  poświęcono  replikę  sztandaru. We mszy  uczestniczyło  50  sztandarów  zaprzyjaźnionych  oddziałów ZP  i  wielu  gości. Następnie  przemaszerowano  do  Rynku i  złożono hołd  Władysławowi  Orkanowi. Dalsza  część  uroczystości  odbyła  się w sali widowiskowej MOK. Historię  Nowotarskiego Oddziału  przedstawiła  męska  grupa  członków  w  formie  artystycznego  widowiska.

Stałe  imprezy  organizowane  przez  Oddział to: posiady   góralskie  w  każdy  drugi  wtorek  miesiąca, opłatek  oddziału w  święto Trzech  Króli, święcone, majówka, Sobótki Nowotarskie, Msza  Św. Tischnerowska pod Turbaczem, Wigilia w Mieście, zawody  narciarskie  o  Puchar  Przechodni  Związku Podhalan.

Członkowie  Oddziału  uczestniczą  w  uroczystościach  patriotycznych, religijnych  na  terenie miasta i powiatu, biorą  również  udział w Światowych  Rekolekcjach  Podhalańskich  w  Rzymie.

Oddział na stale  współpracuje z Urzędem Miasta Nowy Targ, Zarządem Głównym Związku Podhalan, Miejskim Ośrodkiem Kultury w Nowym Targu, „Wyższą Podhalańską” czyli PPWSZ w Nowym Targu, OSP Kowaniec, a także  utrzymuje  kontakt  z  Kołem  nr 2  im. Władysława  Orkana w  Chicago.

T-Rade: wspieramy ambitnych

Najbliższe posiady:

 

Zarząd Oddziału Związku Podhalan w Nowym Targu

Informacja wkrótce.

 

 

 

 

 






Najbliższe wydarzenia:

Informacja wkrótce

 

 

 

 

 

 

Podhale24.pl

rozeta.png